Yapay Zeka ve Müzik Sektörü

Müzik sektöründe 2023 yılında yaşanan en çarpıcı gelişmelerden birisi; “Ghostwriter” adlı anonim kişi tarafından dünyaca ünlü şarkıcılar Drake ve the Weekend’in yapay zekâ ile yaratılmış sesleri kullanılarak “Heart on my Sleeves” şarkısının yayınlanması oldu. Ancak “Heart on my Sleeves” şarkısı, Universal Music’in telif haklı ihlali bildiriminde bulunması üzerine şarkının ilgili platformlardan kaldırılması sebebiyle müzik piyasasında uzun süre var olamadı. Her ne kadar şarkı, Universal Music’in talebi üzere ilgili platformlardan kaldırılmış olsa da konunun kompleks yapısı sebebiyle söz konusu talebin telif hukuku bakımından karşılığı ve dayanağı pek çok tartışma yarattı. Benzer bir olayın Türkiye’de yaşanması ihtimalinde, konunun Türk hukukundaki karşılığını tespit etmek için 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun (“FSEK”) dikkatle incelenmesi gerekecektir. Örneğin alenileştirilmiş ancak henüz icra edilmemiş bir müzik eserinin, tamamen yapay zekâ tarafından yaratılmış ve herhangi bir gerçek kişiye ait olmayan bir ses ile icra edilmesi halinde müzik eseri sahibinin başta FSEK md. 24’te düzenlenen temsil hakkı ihlal edilmiştir olacaktır. Aynı maddenin son fıkrasına göre temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzel kişilerce kullanılamaz. Burada özellikle belirtmek gerekir ki, Türk hukukunda; piyasaya sürülmüş bir müzik eserinin kanunda belirlenen lisans ücretinin ödenmesi suretiyle müzik eseri sahibinin rızası alınmasına gerek olmaksızın cover olarak icra edilebilmesini sağlayan ve başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere çeşitli hukuk sistemlerinde uygulanan zorunlu lisans sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, telif korumasından yararlanan bir müzik eserinin icrası ancak müzik eseri sahibinin rızası ile mümkün olmaktadır. Bu rıza alınmaksızın müzik eserinin yapay zekâ tarafından coverlanması, eser sahibinin mali haklarının ihlalini teşkil edecektir.