.Tr Uzantılı Alan Adlarında Yeni Bir Dönem ve Çözüm Bekleyen Yeni Bir Mesele

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (“ODTÜ”) nezdinde kurulan Nic.tr (".tr" Alan Adları Yönetimi) 1991 senesinden bu yana “.tr” alan adlarının yönetimini ve bu alan adları ile ilgili uyuşmazlık çözüm süreçlerini kendi bünyesinde yürütmekteydi. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 35. maddesi ve İnternet Alan Adları Yönetmeliği uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (“BTK”) nezdinde kurulan TRABİS (“.tr” Ağ Bilgi Sistemi) 14 Eylül 2022 tarihinde faaliyete geçti ve “.tr” alan adlarının yönetimini üstlendi. TRABİS, “.tr” alan adlarının tescil, yenileme, işleyişini yürüten sistem olarak hizmet vermektedir. TRABİS kapsamında ICANN uyarınca tüm dünyada uygulanan Kayıt Otoritesi (“Registry”) ve Kayıt Kuruluşu (“Registrar”) modeli tam anlamıyla Türkiye’de de uygulanmaya başlamıştır. Bu çerçevede alan adı başvuru, yenileme, iptal gibi alan adları ile ilgili işlemlerin yapılmasına aracılık eden ve TRABİS tarafından onaylanan Kayıt Kuruluşlarından hizmet alınmaktadır. TRABİS’in yürürlüğe girmesi ile birlikte bazı istisnalar hariç alan adı tahsisinde belgesiz ve “ilk gelen alır” prensibi uygulanmaya başlamıştır. Buna göre com.tr, org.tr, net.tr, gen.tr, biz.tr, tv.tr, web.tr, info.tr, bbs.tr, tel.tr ve name.tr gibi alan adları için marka veya kuruluş ile ilgili bazı belgelerin sunulması zorunluluğu ortadan kaldırılmıştır, belgesiz tahsis söz konusudur. Bu durumun, henüz marka sahipleri alan adlarını tescil ettirmeden, ilgili alan adının üçüncü kişiler tarafından tescil edilmesi gibi bir durumu ortaya çıkarması beklenmektedir.