COVID-19 ile Geçen Bir Senenin Ardından 2020 Yolsuzluk Algı Endeksinin Düşündürdükleri

Uluslararası Şeffaflık Derneği’nce her sene yayınlanan ve dünya çapında 180 ülke/bölgede kamu sektöründeki yolsuzluk algısını yansıtan Yolsuzluk Algı Endeksi (“Endeks”), 28 Ocak 2021 tarihinde yayınlandı. Ülke ve bölgeleri 0 (yüksek derecede yolsuz) ile 100 (çok temiz) aralığında puanlayarak sıralayan Endeks, uzmanlar, sivil toplum kuruluşları ve iş dünyasından temsilcilerin katkılarıyla oluşturuluyor. İnsanlığın koronavirüs tarafından adeta esir alındığı bir yılı aşkın süreyi geride bıraktığımız bu günlerde yayınlanan Endeks’in odağında da COVID-19’un olması elbette ki sürpriz olmadı. Salgının etkileriyle birlikte iş organizasyonu ve iş yerlerinde yaşanılan ani değişikliklerin, özel sektördeki yolsuzluk oranlarında kaçınılmaz olarak bir artışa sebep olacağı yönündeki öngörülerin, Endeks’teki bulgularla da doğrulandığını görmek mümkün. Nitekim Endeks, ülkelerin yolsuzluk seviyesiyle, acil durumlara karşı verilen tepkilerde demokratik ilke ve değerlerin ne ölçüde korunduğu ve savunulduğu arasında kuvvetli bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor. Bir başka ifadeyle, sağlık erişiminin kısıtlı ve kamu kaynaklarının nereye harcandığının belirsiz olduğu; kriz hallerinde demokratik değerlerin ve insan haklarının göz ardı edildiği yerlerde kamu sektöründeki yolsuzluğun yüksek oranlarda ortaya koyan Endeks, koronavirüsün aynı zamanda bir yolsuzluk krizine sebep olduğunu gösteriyor. 2020 yılı Endeksi aynı zamanda, özellikle kriz zamanlarında demokratik değerlerin güvencesi ve yolsuzlukla mücadelenin en etkin araçlarından olan şeffaflık, hesap verilebilirlik ve özellikle medya özgürlüğünün önemini de bir kez daha ortaya koyuyor.