Tütün Mamulleri Ambalajlarında Yeni Dönem: Tek Tip Paketleme ve Markasal Kullanımlara Sınırlama

7151 Sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (“7151 Sayılı Kanun”) 15.11.2018 tarihinde TBMM’de kabul edilerek 05.12.2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandı.

7151 Sayılı Kanun’un 23, 24 ve 25. maddesi 26.11.1996 tarih ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’un (“4207 Sayılı Kanun”) bazı hükümlerini değiştirmekte ve tütün piyasasına ilişkin yeni düzenlemeler getirmektedir.

Öne Çıkan Değişiklikler

7151 Sayılı Kanun’daki düzenlemeler ile 4207 Sayılı Kanun’da yapılan değişiklikler özetle şu şekildedir:

  • Televizyonda yayınlanan programlar, filmler, diziler, müzik klipleri ve reklam ile tanıtım filmlerinin yanı sıra sinema ve tiyatrolarda gösterilen eserlerde tütün ürünlerinin kullanılması ve görüntülerine yer verilmesi yasaklanmaktadır.
  • İnternet, topluma açık olan sosyal medya ve benzeri ortamlarda tütün ürünleri ticari amaçla veya reklam amacıyla kullanılamayacak ve bu ürünlerin görüntülerine yer verilemeyecektir.
  • Sağlık, eğitim ve öğretim, kültür ve spor hizmeti verilen yerlere ilaveten bunların yerleşkelerinde (ör. üniversite kampüsü) tütün ve tütün ürünü satışı yapılamayacaktır.
  • Her türlü tütün ürünü paketleri ile nargile şişelerinin üzerine bu paket ve şişelerin en geniş iki yüzünün her birine alanlarının yüzde seksen beşinden az olmamak üzere özel çerçeve içinde tütün ürünlerinin zararlarını belirten resimli ve Türkçe yazılı uyarılar veya mesajlar konulacaktır.
  • Türkiye’de üretilen veya ithal edilen tütün ürünleri; markanın yazım şekli, yazı karakteri, punto boyutu, paket üzerindeki konumu, paketlerin rengi, diğer yazı, ibare ve şekiller dahil olmak üzere aynı şekilde tasarlanmış düz ve standart paket biçiminde piyasaya arz edilecektir. Bu kurallar birden fazla paketi bir arada bulunduran tütün ürünleri kutuları için de geçerli olacaktır.
  • Marka paketin sadece bir yüzeyine ve bu yüzeyin yüzde beşini aşmayacak şekilde yazılacaktır. Paketlerin üzerine markanın logosu, simgesi veya sair işaretleri konulamayacaktır. Bu kurallar birden fazla paketi bir arada bulunduran tütün ürünleri kutuları için de geçerli olacaktır.
  • Tek tip olarak tasarlanmış düz ve standart paketlere ilişkin tüm hususlar Bakanlığının uygun görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikte kanunun yürürlüğe girdiği 05.12.2018 tarihinden itibaren bir ay içinde düzenlenecektir.
  • Yine ilgili hükmün yürürlüğe girdiği 05.12.2018 tarihinden önce Türkiye’de üretilen veya ithal edilen tütün ürünleri 05.12.2018 tarihinden sonraki yedi ay içerisinde yukarıdaki düzenlemelerle uyumlu hale getirilecektir. Söz konusu mühlet Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından altı aya kadar uzatılabilecek ve uyum süreci öngörülenden daha uzun olabilecektir.

Değerlendirmeler

Söz konusu kanunla birlikte geçtiğimiz yıllarda İngiltere, Fransa, Norveç, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerde uygulanmaya başlanan sigara ve tütün ürünlerinde tek tip paketleme uygulaması Türkiye’de de başlatılacaktır. Kanunlaşan düzenlemeler ile tütün piyasası bakımından kapsamlı değişiklikler yapılmıştır.  Öte yandan tütün ürünlerinin ve görsellerinin kullanımına ilişkin yasakların sinema ve tiyatro eserleri ile her ne kadar kişisel kullanımlar kapsam dışı tutulsa da internet ve sosyal medya gibi mecralara taşınmasınınsa tartışmalara neden olacağı düşünülmektedir.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hande Hançar Çelik (http://gun.av.tr/tr/cv/hande-hancar-celik/)

Baran Güney (http://gun.av.tr/tr/cv/baran-guney/)

Can Tabak (https://gun.av.tr/tr/cv/can-tabak/)

Çalışma Alanı: Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon (http://gun.av.tr/tr/teknoloji-medya-ve-telekomunikasyon/)